Program Profilaktyki ZSS nr 105

 

W  S  T  Ę  P

„Profilaktyka to działania stwarzające człowiekowi okazję do aktywnego gromadzenia różnych doświadczeń, które powodują wzrost jego zdolności do radzenia sobie w trudnych sytuacjach życiowych” (G. Edwards)

Program profilaktyki jest odpowiedzią na potrzeby rozwojowe oraz osobiste uczniów i środowiska wychowawczego. Stanowi też odpowiedź na problemy  i wyzwania współczesnego świata, przed którymi staje młody człowiek oraz jego rodzice i szkoła. Okres dojrzewania to czas narodzin dorosłego człowieka, kształtowania się poczucia własnej tożsamości, oddzielania się od rodziców, intensywniejszego doświadczania wspólnoty z innymi ludźmi, a czasy w których żyjemy to przyspieszone tempo przemian społecznych i technologicznych, co pociąga za sobą określone zagrożenia. Program profilaktyki promuje zdrowie i  kształtuje oraz wzmacnia zachowania młodzieży zgodne ze społecznie akceptowanymi normami, zasadami, wartościami. Skorelowany jest z programem wychowawczym szkoły oraz jej misją.

C  E  L  E       P  R  O  G  R  A  M  U

Głównym celem programu jest kształtowanie osobowości ucznia, który potrafi:

  • świadomie dbać o zdrowie własne oraz innych ludzi,
  • zachować się odpowiedzialnie w obliczu zagrożeń współczesnego świata,
  • dokonywać właściwych wyborów,
  • funkcjonować prawidłowo w społeczeństwie,
  • korzystać z pomocy, doświadczenia i wsparcia dorosłych.

I  OBSZAR

Funkcjonowanie i umiejętności społeczne

Cel działań  - kształtowanie u uczniów istotnych umiejętności ze sfery interpersonalnej:

  • nawiązywanie dobrych kontaktów z ludźmi
  • konstruktywne rozwiązywanie konfliktów,
  • radzenie sobie ze stresem,
  • szukanie pomocy i wsparcia.

Strategie osiągania celu

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

 

1. Budowanie właściwych relacji międzyludzkich ze szczególnym uwzględnieniem relacji nauczyciel – uczeń

 

nauczyciele, specjaliści, pracownicy szkoły

 

2. Diagnozowanie problemów wychowawczych występujących w klasie i szkole, wypracowywanie i podejmowanie odpowiednich działań, udzielanie pomocy psychologiczno - pedagogicznej

 

 

wychowawcy klas, psycholog, pedagog,  nauczyciele

 

3.  Prowadzenie zajęć i warsztatów  integrujących klasę, z zakresu sprawnej komunikacji międzyludzkiej, tolerancji,  radzenia sobie z trudnymi emocjami oraz stresem, empatii i asertywności, zwracania się o pomoc do innych

 

wychowawcy klas

specjaliści szkolni

nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących

 

4. Realizowanie programów profilaktycznych (treningi umiejętności społecznych ) m.in. „Jak żyć z ludźmi”, „Nie przegraj”, „Przyjaciele Zippiego”, „Strażnicy uśmiechu”

 

przeszkoleni nauczyciele, edukatorzy, terapeuci

 

5. Zapoznawanie uczniów z systemem ogólnoludzkich i chrześcijańskich wartości uznawanych powszechnie w kulturze i tradycji

 

wychowawcy

nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących

 

6. Kształtowanie u uczniów  umiejętności krytycznego odbioru informacji (m.in. reklam) oraz krytycznej postawy wobec ślepego naśladownictwa piercingu, tatuowania się

 

wychowawcy, specjaliści

nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących

 

7. Ochrona młodzieży przed przemocą z użyciem nowoczesnych technologii, uczenie bezpiecznego korzystania z Internetu (realizowanie programów profilaktycznych „W Sieci”, „Owce w Sieci”)

 

 

nauczyciele informatyki, wychowawcy, specjaliści szkolni

 

8. Organizowanie szkolnych imprez okolicznościowych  promujących wartość życzliwości, tolerancji, przyjaźni i pokoju

 

nauczyciele, specjaliści szkolni, dyrekcja

 

 

9. Zwiększanie świadomości uczniów w zakresie obowiązującego prawa i  konsekwencji jego łamania

 

wychowawcy klas,

zaproszeni goście

 

10. Wzmacnianie zachowań pozytywnych uczniów,  organizowanie apeli (nagradzanie )

 

dyrekcja, nauczyciele, wychowawcy

 

 

11. Przykład własny

 

wszyscy pracownicy

 

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

 

1. Współpraca rodziców ze szkołą :

-   reagowanie na sygnały ze szkoły,

-   systematyczne kontaktowanie się ze szkołą,

-   wspólne wypracowywanie rozwiązań,

-   uczestniczenie w organizowanych przez szkołę spotkaniach ze specjalistami

 

 

 

wychowawcy, rodzice

 

2. Doskonalenie umiejętności wychowawczych, uczestniczenie w organizowanych przez szkołę spotkaniach ze  specjalistami

 

 

rodzice

 

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

 

1. Współpraca ze specjalistami (edukatorami, terapeutami) z poradni psychologiczno – pedagogicznych oraz innych placówek wspomagających pracę wychowawczą z młodzieżą szkolną

 

 

pedagog, psycholog, dyrekcja

 

2. Współpraca ze  strażą miejską i policją w edukowaniu prawnym młodzieży i podejmowaniu działań interwencyjnych

 

 

pedagog, wychowawcy, dyrekcja

 

3. Współpraca z kuratorami w celu zapewnienia  właściwych oddziaływań wychowawczych

 

 

pedagog, wychowawcy

 

II OBSZAR

Przeciwdziałanie zjawisku uzależnień i przemocy

Cele:

  • kształtowanie postawy odpowiedzialności za własne życie oraz zdrowie,
  • szerzenie rzetelnej wiedzy o substancjach uzależniających,
  • kształtowanie właściwych nawyków dotyczących spędzania czasu wolnego,
  • przeciwdziałanie wagarom.

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

 

1. Diagnozowanie skali problemu, stopnia  zagrożenia uczniów uzależnieniem

 

wychowawcy klas, pedagog, psycholog

 

 

2. Dostarczenie rzetelnej wiedzy o środkach psychoaktywnych (narkotyki, dopalacze, alkohol) i mechanizmie ich działania we wszystkich sferach życia (zajęcia psychoedukacyjne, warsztaty z wykorzystaniem  filmów, broszur, ulotek, artykułów   prasowych , projekcje filmów, konkursy  wiedzy i plastycznej

 

wychowawcy klas, pielęgniarka,

specjaliści szkolni

 

3. Trening umiejętności odmawiania

 

wychowawcy klas, specjaliści szkolni

 

4. Przeprowadzanie zajęć wychowawczych i warsztatów czym jest zachowanie agresywne i przemocowe, jakie są ich źródła,  uczenie konstruktywnych sposobów rozwiązywania konfliktów  i radzenia sobie ze złością

 

 

wychowawcy klas, psycholog, pedagog, socjoterapeuta

 

 

5. Pogłębianie świadomości uczniów w zakresie obowiązującego prawa szkolnego i konsekwencji jego łamania oraz konsekwencjach prawnych zachowań agresywnych

 

 

wychowawcy

 

6. Realizowanie programów profilaktycznych (m.in. „ARS, czyli jak dbać o miłość”, „Na agresję spójrz inaczej”, „Trzeci Elementarz”)

 

przeszkoleni nauczyciele, edukatorzy, terapeuci

 

7. Omawianie aspektów prawnych  związanych z uzależnieniami oraz konsekwencji prawnych używania środków psychoaktywnych

 

wychowawcy, zaproszeni goście (straż miejska, policja)

 

8) Redagowanie do gazetki szkolnej artykułów związanych z tematyką uzależnień

 

opiekunowie gazetki

 

9.  Budowanie u uczniów poczucia własnej wartości, rozwijanie umiejętności  radzenia sobie w sytuacjach trudnych, informowanie o instytucjach  zajmujących się udzielaniem pomocy młodzieży

 

psycholog, pedagog,

socjoterapeuta,

wychowawcy

 

10.  Zapobieganie niepowodzeniom w nauce

(organizowanie grup pomocy koleżeńskiej,

dodatkowych zajęć wyrównawczych)

 

wychowawcy, nauczyciele,

dyrekcja

 

 

11. Przeciwdziałanie nieuzasadnionej absencji na zajęciach szkolnych:

- skrupulatne zapisywanie nieobecności w dziennikach lekcyjnych,

-    monitorowanie frekwencji uczniów,

-bieżące informowanie rodziców o nieusprawiedliwionych nieobecnościach dziecka,

- stosownie procedur szkolnych dot. konsekwencji w przypadku nieusprawiedliwionej absencji ucznia

 

 

 

 

nauczyciele, wychowawcy,

zespół ds. monitorowania frekwencji

 

12. Otoczenie opieką uczniów, u których występują ryzykowne zachowania

 

wychowawcy, pedagog, psycholog

 

13. Organizowanie pomocy materialnej dla uczniów z najuboższych rodzin

 

wychowawcy

szkolna komisja ds. socjalnych

Rada Rodziców

 

14. Wdrażanie dobrych sposobów organizowania i spędzania czasu wolnego (dyskusje nt. spędzania czasu wolnego i czynnego wypoczynku, organizowanie wyjść do kina, muzeum, propagowanie czytelnictwa, organizowanie rajdów i wycieczek oraz rozgrywek sportowych, dyskotek i zabaw szkolnych)

 

 

 

wychowawcy, nauczyciele wychowania fizycznego, bibliotekarz

 

15. Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodzieży, zwiększanie uczestnictwa w szkolnych  organizacjach młodzieżowych   (Samorząd Uczniowski, ZHP, wolontariat szkolny, szkolne koło „Caritas”) i kołach zainteresowań

 

 

nauczyciele,

opiekunowie organizacji i kół zainteresowań

 

16. Wzmacnianie rodziny w procesie wychowania: edukacja, szkolenia, porady

 

wychowawcy, pedagog,

psycholog

 

17. Zwiększanie kompetencji nauczycieli z zakresu pracy profilaktycznej z młodzieżą (samokształcenie, rady szkoleniowe, kursy oraz inne formy doskonalące)

 

 

 

dyrekcja, pracownicy pedagogiczni

18.  Stosowanie obowiązujących w szkole procedur działań  interwencyjnych w sytuacjach trudnych

 

wszyscy pracownicy szkoły

 

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

 

1.  Współpraca rodziców ze szkołą :

-  utrzymywanie stałego kontaktu ze szkołą,

-  reagowanie na sygnały,

-  korzystanie z porad, wiedzy i umiejętności nauczycieli i specjalistów,

-  realizowanie zaleceń  wychowawczych,

-  egzekwowanie obecności dziecka w szkole

(sprawdzanie i  podpisywanie dzienniczków, zeszytów obecności, kart zachowań)

 

 

 

 

 

wychowawcy, rodzice

 

2. Dawanie dobrego wzoru postępowania wobec innych ludzi

 

rodzice

 

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

 

1. Współpraca z instytucjami i organizacjami zajmującymi się problemem uzależnień  (pozyskiwanie materiałów informacyjno – edukacyjnych, porady i konsultacje, możliwość szkolenia)

 

 

psycholog, pedagog, nauczyciele

 

2. Utrzymywanie kontaktu  z Wojewódzką Stacją Sanitarno – Epidemiologiczną – wypożyczanie filmów edukacyjnych, pozyskiwanie broszur, plakatów, ulotek do pracy z młodzieżą

 

 

pielęgniarka

 

 

3.  Współpraca z poradniami leczącymi

uzależnienia  (informacje o dostępności leczenia, kierowanie na terapię)

 

psycholog, pedagog, pielęgniarka

 

4.  Kontaktowanie się z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi (wsparcie diagnostyczno-terapeutyczne)

 

psycholog, pedagog

 

5.  Współpraca ze strażą miejską i  policją – edukowanie młodzieży, interwencje

 

pedagog, wychowawcy, dyrekcja

 

III OBSZAR

Promowanie zdrowego stylu życia

Cele:

  • kształtowanie zdrowego stylu życia w odniesieniu do zdrowia fizycznego i psychicznego,
  • kształtowanie umiejętności podejmowania decyzji służących zdrowiu i bezpieczeństwu

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

 

1.  Pogadanki na temat higieny osobistej i dbałości o zdrowie (m.in. choroby „brudnych rąk”) oraz kultury życia codziennego

 

pielęgniarka, wychowawcy

 

2.  Przeprowadzanie zajęć rozwijających świadomość w zakresie racjonalnego odżywiania i problemów związanych z anoreksją i bulimią

 

 

 

pielęgniarka, wychowawcy

 

3. Zajęcia rozwijające świadomość własnego ciała  zapobieganie wadom postawy

 

nauczyciele wychowania fizycznego

 

4.  Poznawanie metod relaksacyjnych:

- znaczenie odpoczynku, relaksu i relaksacji dla funkcjonowania organizmu,

-  formy relaksu: hobby, spacery, wycieczki

 

 

wychowawcy klas, psycholog, pedagog, logopeda, nauczyciele wych. fizycznego

 

 

5.   Prowadzenie zajęć na temat  chorób przenoszonych drogą płciową (w tym AIDS),  poruszanie problemu odpowiedzialności za siebie oraz drugą osobę w kontekście zachowań seksualnych (m.in.  realizacja programu „Żyję bez ryzyka”)

 

 

nauczyciel wychowania do życia w rodzinie, wychowawcy, psycholog, pedagog

 

 

6.  Popularyzacja wiedzy dotyczącej zdrowego stylu życia (artykuły, wywiady ze znanymi osobami-sportowcy, artyści), oddziaływania poprzez gazetkę szkolną i przykład własny nauczycieli

 

 

dyrekcja, nauczyciele, specjaliści, pielęgniarka

 

7. Praca indywidualna z uczniem przejawiającym zachowania ryzykowne

 

psycholog, pedagog, wychowawcy

 

 

8.   Organizowanie spotkań  edukacyjnych dla rodziców ze specjalistami

 

 

 

wychowawcy, pedagog, psycholog

 

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

 

1.  Współpraca rodziców ze szkołą :

-   uczestniczenie w zebraniach z wychowawcą,

-   reagowanie na niepokojące sygnały ze szkoły,

-   podejmowanie odpowiednich działań

 

 

 

wychowawcy, rodzice

 

 

2. Uczestniczenie w organizowanych przez szkołę spotkaniach ze  specjalistami

 

rodzice

 

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

 

1. Współpraca z  ośrodkami i poradniami świadczącymi pomoc w zakresie zdrowia i terapii

 

 

psycholog, pedagog

 

2. Współpraca z poradniami seksuologicznymi (konsultacje, informacje o dostępności leczenia)

 

psycholog, pedagog, pielęgniarka

 

E W A L U A C J A     P R O G R A M U

Integralną część programu stanowią wyniki monitorowania i ewaluacji w przedstawionych powyżej obszarach działania szkoły (m.in. badania ankietowe, semestralne i roczne zestawienia ocen przedmiotowych i z zachowania, protokoły zespołów klasowych). Mogą być dołączane w formie załączników do programu, które dają podstawę wprowadzania wszelkich potrzebnych zmian w jego treści, a przede wszystkim do podejmowania koniecznych działań zapobiegawczych lub interwencyjnych.

Program profilaktyki będzie częściowo ewaluowany po zakończeniu roku szkolnego.

Cele ewaluacji częściowej:

  • uzyskanie informacji o przebiegu realizacji programu,
  • poznanie ewentualnych braków i trudności, które występują w czasie realizacji programu.

Metody ewaluacji częściowej:

  • rozmowa z odbiorcami programu, ankieta na zakończenie roku,
  • obserwacja zachowań uczniów,
  • konsultacje z nauczycielami.

Końcowa ewaluacja programu profilaktyki nastąpi po 3 latach jego realizacji. Dokona jej zespół ds. ewaluacji programu profilaktyki powoływany przez dyrekcję Zespołu Szkół Specjalnych nr 105. Wnioski z przeprowadzonej ewaluacji będą podstawą do opracowania programu profilaktyki na kolejne lata nauki.

Cele ewaluacji końcowej:

  • uzyskanie informacji  na temat stanu bezpieczeństwa uczniów i podejmowaniu zachowań ryzykownych,
  • ocena skuteczności programu,
  • poznanie potrzeb i oczekiwań odbiorców programu - rodziców, uczniów i nauczycieli.

Metody zbierania informacji:

  • obserwacja pod kątem zachowań prospołecznych i prozdrowotnych,
  • obserwacja pod kątem zachowań  ryzykownych,
  • analiza dokumentacji szkolnej,
  • analiza frekwencji uczniów,
  • wywiady z uczniami,
  • wywiady z rodzicami uczniów,
  • ankiety dla uczniów, nauczycieli i rodziców,
  • rozmowy z uczniami, rodzicami.

Załączniki do programu:

1. Procedury postępowania w sytuacjach trudnych

2. Wykaz placówek profilaktyki i terapii uzależnień – Warszawa i okolice

3. Wykaz placówek leczenia uzależnień – województwo mazowieckie

4. Telefony zaufania