Szkolny Program Profilaktyki

I. W S T Ę P

Szkolny program profilaktyki jest skorelowany z programem wychowawczym szkoły oraz jej misją. Jest odpowiedzią na problemy naszego Zespołu Szkół,  które zostały wyłonione na podstawie anonimowych ankiet przeprowadzonych wśród pracowników szkoły, uczniów oraz ich rodziców i opiekunów. Zawiera też szkolne działania podjęte w obliczu narastającego w polskich szkołach problemu uzależnień od substancji psychoaktywnych.

II. C E L E    P R O G R A M U

Głównym celem programu jest kształtowanie osobowości ucznia, który potrafi:

-  być odpowiedzialnym za zdrowie i samopoczucie własne oraz innych ludzi,

-  dokonywać właściwych wyborów,

-  funkcjonować prawidłowo w społeczeństwie.

1. PROBLEM:   nieposzanowanie norm społecznych, wulgaryzmy, agresja

cele:   respektowanie norm społecznych przez uczniów, przeciwdziałanie zachowaniom agresywnym

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1) Prowadzenie zajęć wychowawczych, warsztatów profilaktycznych dot. agresji i przemocy, sprawnej komunikacji międzyludzkiej, radzenia sobie w sytuacjach trudnych

wychowawcy,

psycholog, pedagog, socjoterapeuta

2) Stosowanie schematów działań  interwencyjnych  w przypadku użycia   przez ucznia wulgaryzmów i agresji:

- rozmowa wychowawcza z uczniem bezpośrednio po zdarzeniu oraz dodatkowo 2-3 spotkania później,

- powiadomienie rodzica/opiekuna o zachowaniu dziecka.

 

wszyscy nauczyciele

3) Otwarte rozmowy nt. niepokojących zachowań uczniów, wspólne  analizowanie w zespołach klasowych trudnych przypadków, wypracowywanie i podejmowanie odpowiednich działań

wychowawcy, nauczyciele,

pedagog, psycholog, socjoterapeuta

4) Indywidualna praca z uczniami o zachowaniach dysfunkcyjnych  (agresor, ofiara) oraz świadkami zdarzeń

wychowawcy, pedagog,

psycholog

5)   Dyżury nauczycieli w czasie przerw

nauczyciele dyżurujący

6)  Zwiększanie świadomości uczniów w zakresie obowiązującego prawa i  konsekwencji jego łamania (rozmowy, pogadanki)

wychowawcy klas,

zaproszeni goście

7)  Wzmacnianie zachowań pozytywnych (nagrody, wyróżnienia), piętnowanie negatywnych (nagany, upomnienia), organizowanie apeli dyscyplinujących

dyrekcja, nauczyciele

 

8)  Przykład własny

wszyscy pracownicy

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

Współpraca rodziców ze szkołą:

- systematyczne kontaktowanie się ze szkołą,

- wspólne wypracowywanie rozwiązań,

- korzystanie z propozycji nauczycieli,

- uczestniczenie w organizowanych przez szkołę spotkaniach ze specjalistami

 

 

 

wychowawcy, rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1) Współpraca ze specjalistami policyjnymi i Straży Miejskiej w podejmowaniu  działań interwencyjnych oraz edukowaniu młodzieży o konsekwencjach łamania prawa

pedagog, psycholog, wychowawcy,

specjaliści z sekcji ds. nieletnich

2) Współpraca z sądami i kuratorami w celu zapewnienia  właściwych oddziaływań wychowawczych

pedagog, psycholog, wychowawcy,

kuratorzy sądowi

2. PROBLEM: absencja uczniów, wagary, ucieczki z zajęć szkolnych

cele:   zapobieganie nadmiernej absencji, poprawa frekwencji

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1) Wprowadzanie problemu absencji do programów wychowawczych klas, realizacja założeń szkolnego systemu monitorowania frekwencji i zapobiegania absencji

wychowawcy

2) Zapoznawanie uczniów z obowiązującym prawem szkolnym i konsekwencjami jego łamania (kodeks ucznia, statut, system zapobiegania absencji)

wychowawcy

3) Badanie czynników wpływających na frekwencję uczniów w szkole (ankieta, analiza przyczyn, wnioski do pracy wychowawczej)

zespół ds. frekwencji,

wychowawcy

4) Indywidualna praca z uczniem

wychowawcy, pedagog, psycholog

5) Wzmacnianie pożądanych zachowań uczniów i klas  (dyplomy, nagrody rzeczowe, wycieczki dla najlepszych)

dyrekcja, wychowawcy, zespół klasowy, zespół ds. frekwencji

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

Współpraca rodziców ze szkołą :

- uczestnictwo w zebraniach z wychowawcą,

- reagowanie na sygnały ze szkoły,

- egzekwowanie obecności w szkole (sprawdzanie i  podpisywanie dzienniczków, zeszytów obecności, kart zachowań)

wychowawcy, rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1)  Spotkania ze specjalistami policyjnymi i Straży Miejskiej  –  edukowanie młodzieży (zagrożenia w czasie ucieczek z zajęć)

pedagog, psycholog,

specjaliści z sekcji ds. nieletnich

2)  Współpraca z pracownikami ośrodków pomocy społecznej i gminy

pedagog, psycholog, pracownicy socjalni

 

3.  PROBLEM:  palenie papierosów przez uczniów

cele:   kształtowanie postawy odpowiedzialności za zdrowie własne i innych

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1) Prowadzenie profilaktyki nikotynowej wśród uczniów (zajęcia edukacyjne, warsztaty, projekcje filmów, konkursy  wiedzy i plastyczne, broszury, artykuły w gazetce szkolnej)

 

wychowawcy, psycholog, pedagog, socjoterapeuta, pielęgniarka,

bibliotekarka, opiekun gazetki szkolnej

2)  Zapoznanie z przepisami prawa szkolnego i konsekwencjami jego łamania (kodeks ucznia, statut)

wychowawcy,

3)   Dyżury nauczycieli w czasie przerw

nauczyciele dyżurujący

4)  Stosowanie schematu działań interwencyjnych w przypadku zauważenia  ucznia palącego papierosy:

-  rozmowa z uczniem,

-  opisanie przez ucznia zaistniałej sytuacji (ustne lub pisemne),

-  przekazanie informacji (kartki) wychowawcy,

-  powiadomienie rodzica przez wychowawcę,

-  skierowanie ucznia na konsultację do poradni antynikotynowej

wszyscy pracownicy szkoły

wychowawcy, zespół klasowy

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

Współpraca rodziców ze szkołą:

-  utrzymywanie kontaktu ze szkołą,

-  korzystanie z porad i propozycji wychowawczych

wychowawcy, rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1)  Współpraca z Fundacją „Promocja  Zdrowia” w celu zapewnienia  materiałów informacyjnych dotyczących  szkodliwości palenia papierosów.

psycholog, pedagog, pielęgniarka

2)  Współpraca z poradniami leczącymi uzależnienie od nikotyny

psycholog, pedagog, pielęgniarka

4.  PROBLEM:  sięganie po substancje psychoaktywne

cele:   szerzenie rzetelnej wiedzy wśród uczniów o środkach odurzających, kształtowanie umiejętności asertywnego odmawiania

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1)  Diagnozowanie skali problemu, badanie stopnia zagrożenia uzależnieniem

pedagog, psycholog, wychowawcy

2)  Stosowanie schematu działań  interwencyjnych w przypadku podejrzenia, iż uczeń jest  pod wpływem środka  odurzającego

wszyscy pracownicy szkoły

 

3)  Zajęcia edukacyjno-wychowawcze (pogadanki, rozmowy z wykorzystaniem filmów, broszur, ulotek, artykułów   prasowych) na temat skutków zażywania     narkotyków

wychowawcy, zaproszeni specjaliści, pielęgniarka

4) Zajęcia psychoedukacyjne, warsztaty dla  uczniów – kształtowanie umiejętności społecznych, asertywnego odmawiania,  radzenia sobie w sytuacjach trudnych

psycholog, pedagog, socjoterapeuta,

zaproszeni specjaliści

5) Praca indywidualna z uczniem o  zwiększonym ryzyku uzależnienia się

wychowawcy, pedagog,

psycholog

6) Zapobieganie niepowodzeniom w nauce (organizowanie koleżeńskich grup  pomocowych, zajęć wyrównawczych)

wychowawcy, nauczyciele,

dyrekcja, zespół klasowy

7) Organizowanie pomocy materialnej dla uczniów z najuboższych rodzin

wychowawcy, Rada Rodziców

8) Rozwijanie zainteresowań młodzieży, zwiększanie uczestnictwa w szkolnych  organizacjach młodzieżowych   (Samorząd Uczniowski, ZHP) i zajęciach pozalekcyjnych (koła zainteresowań, SKS, siłownia)

nauczyciele,

opiekunowie organizacji i kół

9) Szkolenie nauczycieli z zakresu pracy profilaktycznej z młodzieżą

dyrekcja, psycholog, pedagog,

zaproszeni  specjaliści

10) Wzmacnianie rodziny w procesie wychowania: edukacja, szkolenia, porady

wychowawcy, pedagog,

psycholog

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

1) Współpraca rodziców ze szkołą:

- utrzymywanie stałego kontaktu ze szkołą,

- korzystanie z porad, wiedzy i umiejętności nauczycieli,

- podjęcie działań proponowanych przez nauczycieli,

- korzystanie z zaleceń wychowawczych

wychowawcy, rodzice

 

 

 

2) Uczestniczenie w organizowanych przez szkołę spotkaniach ze  specjalistami

 

rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1) Współpraca z instytucjami i organizacjami zajmującymi się problemem osób uzależnionych od narkotyków (MONAR, KARAN, Towarzystwo „Powrót z U”, Poradnia Leczenia Uzależnień):

-  porady  i konsultacje merytoryczne,

-  kierowanie do punktów konsultacyjnych,

-  szkolenia dla uczniów, rodziców, nauczycieli,

- pozyskiwanie materiałów do pracy edukacyjno-profilaktycznej

psycholog, pedagog,

socjoterapeuta,

wychowawcy

2) Współpraca z Wojewódzką Stacją Sanitarno – Epidemiologiczną (wypożyczanie filmów edukacyjnych, pozyskiwanie broszur, plakatów, ulotek do pracy z młodzieżą)

pedagog, psycholog,

pielęgniarka

3) Współpraca z ośrodkami socjoterapii  (konsultacje, kierowanie na terapię)

pedagog, psycholog,

socjoterapeuta

4) Współpraca ze specjalistami policyjnymi i Straży Miejskiej – pomoc w rozpoznawaniu substancji odurzających, interwencje, prelekcje dla młodzieży

pedagog, psycholog, wychowawcy

 

5) Współpraca z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi (wsparcie diagnostyczno-terapeutyczne)

pedagog, psycholog, socjoterapeuta

 

6)   Współpraca z ośrodkami pomocy społecznej

wychowawcy, pracownicy socjalni

5. PROBLEM: lęki i niepokoje związane z dojrzewaniem, sięganie po materiały pornograficzne

cele:  wyposażenie w rzetelną wiedzę o życiu psychoseksualnym człowieka, kształtowanie postawy odpowiedzialności

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1)  Zorganizowanie i przeprowadzenie cyklu zajęć z młodzieżą   na temat sfery psychoseksualnej człowieka, życia w rodzinie

dyrekcja,

edukatorzy wychowania seksualnego

2)  Pogadanki na temat higieny osobistej, dbałości o zdrowie i właściwą dietę

 

pielęgniarka

3) Zajęcia edukacyjno – wychowawcze na temat problemów współczesnej młodzieży, konstruktywnego radzenia sobie w sytuacjach trudnych

wychowawcy klas

 

4) Zajęcia psychoedukacyjne,  warsztaty  terapeutyczne dla  uczniów – budowanie i podtrzymywanie więzi uczuciowych, konstruktywne wyrażanie uczuć i emocji oraz rozwiązywanie konfliktów

psycholog, pedagog, socjoterapeuta,

zaproszeni specjaliści

5) Praca indywidualna z uczniem przejawiającym trudności rozwojowe

psycholog, pedagog

 

6) Organizowanie spotkań  edukacyjnych dla rodziców ze specjalistami w zakresie seksuologii

dyrekcja, psycholog, pedagog

 

7) Wzmacnianie rodziny w procesie wychowania nastolatka: edukacja, szkolenia, porady

wychowawcy, pedagog, psycholog

8) Szkolenie nauczycieli na temat  problemów okresu adolescencji, seksualności osób niepełnosprawnych intelektualnie

dyrekcja, zaproszeni specjaliści

 

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

1) Współpraca rodziców ze szkołą:

- sygnalizowanie i zgłaszanie trudności oraz problemów,

- podejmowanie współpracy z nauczycielami i specjalistami,

- korzystanie z zaleceń i propozycji wychowawczych.

wychowawcy, rodzice

 

 

 

2) Uczestniczenie w organizowanych przez szkołę spotkaniach ze  specjalistami

 

rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1) Współpraca z  ośrodkami i poradniami świadczącymi pomoc psychologiczną i psychoterapeutyczną rodzinie  (kierowanie do specjalistów, konsultacje)

psycholog, pedagog,

specjaliści z poradni

2) Współpraca z poradniami seksuologicznymi (kierowanie do specjalistów, konsultacje)

 

psycholog, pedagog, pielęgniarka,

specjaliści z poradni

3) Współpraca z firmami organizującymi szkolenia

dyrektor, psycholog, pedagog, zaproszeni specjaliści

 

6. PROBLEM: trudności w funkcjonowaniu szkolnym i społecznym uczniów z zaburzeniami emocjonalno-psychicznymi

cele:  optymalne funkcjonowanie w społeczności, kształtowanie tolerancji

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1) Wyszukiwanie uczniów z zaburzeniami emocjonalno- psychicznymi

wychowawcy,

psycholog, pedagog, pielęgniarka

2)  Dostosowywanie wymagań edukacyjnych do możliwości, potrzeb i stanu zdrowia ucznia

nauczyciele

3) Otoczenie szczególną opieką wychowawczą  (m.in. systematyczne rozmowy, obserwacja zachowania)

psycholog, pedagog, wychowawcy

 

4) Ścisła współpraca z rodzicami/opiekunami (m.in. dzielenie się opiniami dot. zachowań dziecka, kontrola systematycznego uczęszczania do specjalistów, natychmiastowe informowanie o niepokojących zachowaniach)

wychowawcy,

psycholog, pedagog

5) Kształtowanie właściwych zachowań społecznych u młodzieży (tolerancja) wobec osób z problemami emocjonalno-społecznymi (zajęcia edukacyjno-wychowawcze, warsztaty edukacyjno-profilaktyczne)

 

wychowawcy, socjoterapeuta,

psycholog, pedagog

 

6) Organizowanie i przeprowadzanie szkoleń dla nauczycieli w zakresie pracy z uczniem z zaburzeniami psychicznymi

 

dyrekcja, zaproszeni specjaliści

7) Stosowanie schematu działań interwencyjnych w sytuacji, gdy uczeń zagraża bezpieczeństwu i zdrowiu własnemu lub/i otoczenia:

- odizolowanie ucznia od grupy (np. gabinet pomocy przedlekarskiej, psychologa, pedagoga, logopedy, świetlica, sala rehabilitacji),

- zapewnienie uczniowi opieki przez dwie osoby dorosłe,

-  powiadomienie rodzica i/lub wezwanie karetki pogotowia,

- praca ze świadkami zdarzenia, klasami (wyciszanie emocji, omawianie zaistniałych zdarzeń)

 

 

pracownicy szkoły

wychowawcy, psycholog, pedagog, socjoterapeuta

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

1)  Współpraca rodziców ze szkołą:

-  informowanie  o stanie zdrowia dziecka,

-  podejmowanie współpracy z nauczycielami i specjalistami,

-  korzystanie z propozycji i zaleceń wychowawczych.

wychowawcy, pedagog,

psycholog, rodzice

2) Zapewnienie stałej, specjalistycznej opieki lekarskiej dziecku, stosowanie się do zaleceń lekarzy

rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1) Współpraca z poradniami zdrowia psychicznego  (pozyskiwanie materiałów niezbędnych do pracy edukacyjnej, wychowawczej i profilaktycznej z uczniem, pozyskiwanie informacji o miejscach leczenia, terapii dla rodziców/opiekunów prawnych)

rodzice/opiekunowie, lekarze specjaliści

psycholog, pedagog

2)  Współpraca ze służbą medyczną pogotowia ratunkowego i szpitali

psycholog, pedagog

rodzice/opiekunowie, lekarz

7. PROBLEM: promowanie zdrowego stylu życia

cele:   kształtowanie postawy odpowiedzialności za zdrowie własne i innych

Strategie osiągania celów

Działania szkoły

Osoby odpowiedzialne

1)  Przeprowadzenie zajęć z młodzieżą

wychowawcy

2)  Pogadanki na temat higieny osobistej, dbałości o zdrowie i właściwą dietę, dostarczanie uczniom ulotek informacyjnych, prowadzenie tablicy informacyjnej

pielęgniarka

3) Organizowanie szkolnego dnia promującego zdrowie

wychowawcy, psycholog,

pedagog, pielęgniarka

4) Propagowanie zdrowego stylu życia w gazetce szkolnej

opiekun gazetki szkolnej

Działania rodziców

Osoby odpowiedzialne

Współpraca rodziców ze szkołą:

-  utrzymywanie kontaktu ze szkołą,

-  korzystanie z porad i propozycji wychowawczych

wychowawcy, rodzice

Działania instytucji wspierających

Osoby odpowiedzialne

1)  Współpraca z Fundacją „Promocja  Zdrowia” oraz  PARPA (uzyskanie  materiałów informacyjnych)

psycholog, pedagog

2)  Współpraca z poradniami i stowarzyszeniami (pozyskiwanie materiałów informacyjnych)

psycholog, pedagog, pielęgniarka

III. EWALUACJA   PROGRAMU

Skuteczność podejmowanych działań będzie sprawdzana poprzez :

-  obserwacje  prowadzone przez nauczycieli,

-  ankiety i rozmowy z nauczycielami, specjalistami i  pracownikami szkoły,

-  ankiety i rozmowy z rodzicami/opiekunami uczniów,

-  ankiety i rozmowy z uczniami,

-  analizę ocen zachowania uczniów,

-  analizę ocen uczniów z zajęć teoretycznych i praktycznych,

-  analizę frekwencji uczniów i klas.

Systematyczną ocenę adekwatności problemów  zawartych w  programie i stopnia skuteczności działań będzie dokonywać zespół ds. ewaluacji szkolnego programu profilaktyki powoływany przez dyrekcję Zespołu Szkół.